Conas féachaint ar ealaín theibí

Níl aon fhreagra ceart ann

Os comhair pictiúr teibí, mothaíonn go leor daoine gur cheart dóibh rud éigin a thuiscint agus nach dtuigeann siad é. Mothúchán coitianta é, agus níl aon bhunús leis. Ní cheileann saothar teibí íomhá nach mór duit a thomhas, agus níl teachtaireacht aonair ann nach féidir ach le saineolaithe a léamh. Is meascán de dhathanna, de chruthanna, d’uigeachtaí agus de ghothaí é, agus bíonn an méid a tharlaíonn idir é agus an té atá ag féachaint air difriúil do gach duine.

Deir Karla é seo níos fearr ná mar a déarfaimisne é:

Creidim nach bhfuil aon léamh amháin ar an ealaín. Feiceann gach duine rud éigin difriúil i bpictiúr, aimsíonn sé a mhothúcháin féin ann agus tagann sé ar bhríonna nach dtiocfadh daoine eile orthu, b’fhéidir.

Cruthaím go saor. Tá saoirse ag gach duine a scéal féin a aimsiú sa mhéid a phéinteálaim.

Karla

Tosaigh leis an méid a mhothaíonn tú, ní leis an méid a cheapann tú

Sula lorgaíonn tú brí, tabhair faoi deara an chéad fhreagairt atá agat. An gcuireann an saothar ar do shuaimhneas thú nó an gcorraíonn sé thú? An dtarraingíonn sé níos gaire thú nó an iarrann sé ort fanacht siar? An gcuireann sé áit, séasúr den bhliain nó teocht i gcuimhne duit? Níl freagairtí míchearta ann. Mura mothaíonn tú faic, is freagra bailí é sin freisin: b’fhéidir nach duitse an saothar sin, agus beidh saothar eile ann a bheidh.

Féach air i bhfad uait, ansin go dlúth

Is minic dhá shaol ag pictiúr teibí. I bhfad uait, feiceann tú an chomhdhéanamh: cá dtéann na línte, cá bhfuil an meáchan, an bhfuil lár ann nó an leathnaíonn gach rud amach. In “Féith Óir”, mar shampla, trasnaíonn banda órga an canbhás go fiarthrasna agus tugann sé treo dó. In “Taoide an Fhómhair”, casann gach rud timpeall an láir.

Go dlúth, feictear saothar eile ar fad: rilíf na péinte, na sraitheanna, na mionthimpistí, na hábhair. Is fiú druidim isteach go bhfeiceann tú an uigeacht agus ansin cúlú go mall, chun a mhothú conas a thagann na mionsonraí le chéile arís ina n-iomlán. Is chuige sin go díreach atá na grianghraif mhionsonraí de gach saothar.

Lean an dath, an uigeacht agus an ghluaiseacht

Más mian leat snáithe le leanúint, cuir trí cheist shimplí ort féin:

• Dath: cé na dathanna is mó atá ann agus cé na cinn nach bhfeictear ach i mbeagán anseo is ansiúd? An dathanna teo nó fuara iad? An bhfuil dath ann ar cosúil go dtagann sé chun tosaigh?
• Uigeacht: an bhfuil an dromchla mín nó ardaithe? An bhfuil sé snasta nó neamhshnasta? An gcuireann sé fonn ort lámh a leagan air?
• Gluaiseacht: an bhfanann do shúil socair nó an mbeirtear í ó thaobh go taobh? I líne dhíreach, go fiarthrasna, i gciorcal?

Ní triail í. Níl iontu ach bealaí le moilliú agus le féachaint níos faide ná an cúpla soicind a thugaimid d’íomhá de ghnáth.

Labhair faoin méid a fheiceann tú

Is bealach maith é féachaint ar shaothar le duine eile chun níos mó a fháil amach. Abair os ard an méid a fheiceann tú, fiú más cosúil gur beag é: “cuireann sé seo an fharraige i gcuimhne dom”, “is cosúil go bhfuil solas anseo”. Feicfidh tú go bhfeiceann an duine eile rudaí difriúla, agus níl dul amú ar cheachtar agaibh. Níl gá le stór focal teicniúil. Is leor focail shimplí agus, go minic, is iad is cruinne.

Lig don saothar athrú in éineacht leat

Feicfear pictiúr a chrochtar sa bhaile ar maidin agus san oíche, ar laethanta maithe agus ar laethanta dona. Is nádúrtha go n-athraíonn an méid a fheiceann tú ann. Tar éis seachtainí, b’fhéidir go dtabharfá faoi deara cruth nó dath a bhí ann ón tús. Sin ceann de na rudaí is fearr faoi bheith ag maireachtáil le healaín bhunaidh: ní ídítear an saothar choíche.

Má fhanann ceann de shaothair Karla i d’intinn, fill air, féach ar na mionsonraí agus samhlaigh é ar do bhalla féin. Is fútsa an chuid eile: tá saoirse ag gach duine a scéal féin a aimsiú sa mhéid a phéinteálann sí. Is féidir leat aithne níos fearr a chur ar an ealaíontóir in Faoi Karla.