Kif tħares lejn l-arti astratta
M’hemmx qari tajjeb jew ħażin. Modi sempliċi kif tħares lejn il-kulur, it-tessitura u l-moviment, u kif tiskopri x’jgħidlek xogħol lilek.
M’hemmx tweġiba waħda tajba
Quddiem pittura astratta, ħafna nies iħossu li suppost jifhmu xi ħaġa u li mhumiex jifhmu. Hija sensazzjoni komuni u m’għandhiex għalfejn tkun. Xogħol astratt ma jaħbix stampa li trid taqtagħha, u lanqas għandu messaġġ wieħed li jistgħu jaqrawh l-esperti biss. Huwa ġabra ta’ kuluri, forom, tessituri u ġesti, u dak li jiġri bejnu u bejn min iħares lejh huwa differenti għal kull persuna.
Karla tgħidha aħjar minna:
Nemmen li l-arti m’għandhiex interpretazzjoni waħda biss. Kull persuna tara xi ħaġa differenti f’pittura, issib fiha l-emozzjonijiet tagħha u tiskopri tifsiriet li oħrajn forsi ma jsibux.
Noħloq b’libertà. Kulħadd huwa liberu jsib l-istorja tiegħu f’dak li npinġi.
Karla

Ibda minn dak li tħoss, mhux minn dak li taħseb
Qabel tfittex tifsira, innota l-ewwel reazzjoni tiegħek. Ix-xogħol jikkalmak jew iqanqlek? Jiġbdek eqreb jew jitlob li żżomm id-distanza? Ifakkrek f’post, fi staġun tas-sena, f’temperatura? M’hemmx reazzjonijiet ħżiena. Jekk ma tħoss xejn, din ukoll hija tweġiba valida: forsi dak ix-xogħol mhux għalik, u xi xogħol ieħor ikun.
Ħares mill-bogħod, imbagħad mill-qrib
Pittura astratta spiss ikollha żewġ ħajjiet. Mill-bogħod tidher il-kompożizzjoni: fejn sejrin il-linji, fejn qiegħed il-piż, jekk hemmx ċentru jew jekk kollox jinfirex. F’“Vina tad-Deheb”, pereżempju, faxxa kulur id-deheb taqsam il-kanvas b’mod dijagonali u tagħtih direzzjoni. F’“Marea tal-Ħarifa”, kollox idur madwar iċ-ċentru.
Mill-qrib jidher xogħol ieħor: ir-rilievi taż-żebgħa, is-saffi, l-inċidenti żgħar, il-materjali. Jaqbel li tersaq sakemm tara t-tessitura u mbagħad titbiegħed bil-mod, biex tħoss kif id-dettalji jerġgħu jingħaqdu f’ħaġa waħda. Ir-ritratti tad-dettalji ta’ kull xogħol huma hemm eżatt għal dan.
Segwi l-kulur, it-tessitura u l-moviment
Jekk trid ħajta li tiggwidak, staqsi lilek innifsek tliet mistoqsijiet sempliċi:
- Kulur: liema kuluri jiddominaw u liema jidhru biss f’messiet żgħar? Huma sħan jew kesħin? Hemm kulur li jidher qisu ġej ’il quddiem?
- Tessitura: il-wiċċ huwa lixx jew bir-rilievi? Ileqq jew matt? Iġiegħlek trid tmissu?
- Moviment: l-għajn tibqa’ wieqfa jew tinġarr minn naħa għall-oħra? F’linja dritta, f’dijagonali, f’ċirku?
Mhuwiex test. Huma biss modi kif tnaqqas il-pass u tħares għal iktar żmien mill-ftit sekondi li normalment nagħtu lil stampa.

Itkellem dwar dak li tara
Li tħares lejn xogħol ma’ persuna oħra huwa mod tajjeb biex tiskopri iktar. Għid b’leħen għoli dak li tara, anki jekk jidher ftit: “dan ifakkarni fil-baħar”, “hawnhekk jidher li hemm id-dawl”. Tinduna li l-persuna l-oħra tara affarijiet differenti, u ħadd minnkom mhu żbaljat. M’għandekx bżonn kliem tekniku. Kliem sempliċi biżżejjed u, ħafna drabi, huwa l-iktar preċiż.
Ħalli x-xogħol jinbidel miegħek
Pittura li tiddendel id-dar se tidher filgħodu u filgħaxija, fil-ġranet tajbin u fil-ġranet ħżiena. Huwa normali li dak li tara fiha jinbidel. Wara ġimgħat, jista’ jiġri li tinnota forma jew kulur li kienu hemm mill-bidu. Din hija waħda mill-isbaħ affarijiet meta tgħix mal-arti oriġinali: ix-xogħol qatt ma jispiċċa.
Jekk wieħed mix-xogħlijiet ta’ Karla jibqa’ f’moħħok, erġa’ lura għalih, ara d-dettalji u immaġinah fuq il-ħajt tiegħek. Il-bqija jiddependi minnek: kulħadd huwa ħieles li jsib l-istorja tiegħu f’dak li tpinġi hi. Tista’ ssir taf aħjar lill-artista f’Dwar Karla.


