Jak patrzeć na sztukę abstrakcyjną

Nie ma jednej właściwej odpowiedzi

Stojąc przed obrazem abstrakcyjnym, wiele osób ma wrażenie, że powinno coś zrozumieć, a nie rozumie. To bardzo częste uczucie, ale zupełnie nieuzasadnione. Dzieło abstrakcyjne nie ukrywa obrazka, który trzeba odgadnąć, ani nie niesie jednego przesłania, które potrafią odczytać tylko znawcy. To zestaw kolorów, kształtów, faktur i gestów, a to, co dzieje się między nim a patrzącym, jest dla każdego inne.

Karla mówi o tym lepiej niż my:

Wierzę, że sztuka nie ma jednej interpretacji. Każdy widzi w obrazie coś innego, odnajduje w nim własne emocje i odkrywa znaczenia, których inni być może nie dostrzegą.

Tworzę w wolności. Każdy może odnaleźć w tym, co maluję, swoją własną historię.

Karla

Zacznij od tego, co czujesz, a nie od tego, co myślisz

Zanim zaczniesz szukać znaczenia, zwróć uwagę na pierwszą reakcję. Czy obraz Cię uspokaja, czy pobudza? Przyciąga bliżej, czy każe zachować dystans? Przypomina Ci jakieś miejsce, porę roku, temperaturę? Nie ma złych reakcji. Jeśli nic nie czujesz, to też jest ważna odpowiedź: może ten obraz nie jest dla Ciebie, a jakiś inny będzie.

Popatrz z daleka, a potem z bliska

Obraz abstrakcyjny zwykle ma dwa życia. Z daleka widać kompozycję: dokąd biegną linie, gdzie leży ciężar, czy jest jakiś środek, czy wszystko się rozprasza. W „Żyle złota” na przykład złoty pas przecina płótno po przekątnej i nadaje mu kierunek. W „Jesiennym przypływie” wszystko krąży wokół środka.

Z bliska pojawia się zupełnie inny obraz: relief farby, warstwy, drobne przypadki, materiały. Warto podejść tak blisko, by zobaczyć fakturę, a potem powoli się cofać i poczuć, jak szczegóły znów składają się w całość. Właśnie do tego służą zdjęcia detali każdego obrazu.

Podążaj za kolorem, fakturą i ruchem

Jeśli potrzebujesz przewodniej nici, zadaj sobie trzy proste pytania:

• Kolor: które kolory dominują, a które pojawiają się tylko w drobnych akcentach? Są ciepłe czy zimne? Czy jakiś kolor zdaje się wychodzić do przodu?
• Faktura: powierzchnia jest gładka czy wypukła? Błyszczy, czy jest matowa? Czy masz ochotę jej dotknąć?
• Ruch: czy wzrok zatrzymuje się w miejscu, czy jest prowadzony z jednej strony na drugą? Po linii prostej, po przekątnej, po okręgu?

To nie jest żaden test. To tylko sposoby, by zwolnić i patrzeć dłużej niż przez tych kilka sekund, które zwykle poświęcamy obrazowi.

Mów o tym, co widzisz

Oglądanie dzieła razem z drugą osobą to dobry sposób, by odkryć w nim więcej. Powiedz na głos, co widzisz, nawet jeśli wydaje się to niewiele: „to przypomina mi morze”, „tu chyba jest światło”. Przekonasz się, że druga osoba widzi coś innego, i żadna z was się nie myli. Nie potrzeba fachowego słownictwa. Proste, codzienne słowa w zupełności wystarczą i często okazują się najbardziej trafne.

Pozwól, by obraz zmieniał się razem z Tobą

Obraz powieszony w domu będzie oglądany rano i wieczorem, w dobre i w gorsze dni. To naturalne, że to, co w nim widzisz, się zmienia. Może się zdarzyć, że po kilku tygodniach zauważysz kształt albo kolor, który był tam od samego początku. To jedna z najpiękniejszych rzeczy w życiu z oryginalną sztuką: obraz się nie wyczerpuje.

Jeśli któryś z obrazów Karli nie wychodzi Ci z głowy, wróć do niego, obejrzyj detale i wyobraź go sobie na swojej ścianie. Reszta należy do Ciebie: każdy może odnaleźć własną historię w tym, co ona maluje. Więcej o artystce przeczytasz na stronie O Karli.