Hoe kijkt u naar abstracte kunst

Er is geen goed antwoord

Voor een abstract schilderij hebben veel mensen het gevoel dat ze iets zouden moeten begrijpen, en dat ze het niet begrijpen. Dat gevoel komt vaak voor, maar het is nergens voor nodig. Een abstract werk verbergt geen afbeelding die u moet raden, en het heeft ook geen eenduidige boodschap die alleen kenners kunnen lezen. Het is een samenspel van kleuren, vormen, texturen en gebaren, en wat er gebeurt tussen het werk en degene die ernaar kijkt, is voor iedereen anders.

Karla zegt het beter dan wij:

Ik geloof dat kunst niet maar één interpretatie heeft. Iedereen ziet iets anders in een schilderij, vindt er zijn eigen emoties in terug en ontdekt betekenissen die anderen misschien niet zien.

Ik creëer in vrijheid. Iedereen is vrij om zijn eigen verhaal te vinden in wat ik schilder.

Karla

Begin bij wat u voelt, niet bij wat u denkt

Let op uw eerste reactie voordat u naar een betekenis zoekt. Brengt het werk u tot rust of maakt het u onrustig? Trekt het u naar zich toe of vraagt het om afstand? Doet het u denken aan een plek, een seizoen, een temperatuur? Er bestaan geen verkeerde reacties. En voelt u niets, dan is dat ook een geldig antwoord: misschien is dat werk niet voor u bedoeld, en een ander wel.

Kijk van veraf, daarna van dichtbij

Een abstract schilderij heeft meestal twee levens. Van veraf ziet u de compositie: waar de lijnen naartoe gaan, waar het zwaartepunt ligt, of er een middelpunt is of dat alles zich over het vlak verspreidt. In “Gouden ader” bijvoorbeeld loopt een gouden band diagonaal over het doek en geeft het een richting. In “Herfstgetij” draait alles rond het midden.

Van dichtbij verschijnt een ander werk: het reliëf van de verf, de lagen, de kleine toevalligheden, de materialen. Het loont de moeite om zo dichtbij te komen dat u de textuur ziet en dan langzaam terug te stappen, om te voelen hoe de details weer samenkomen tot één geheel. Daarvoor zijn de detailfoto’s van elk werk precies bedoeld.

Volg de kleur, de textuur en de beweging

Wilt u een leidraad, stel uzelf dan drie eenvoudige vragen:

• Kleur: welke kleuren overheersen, en welke komen alleen in kleine accenten voor? Zijn ze warm of koel? Is er een kleur die naar voren lijkt te komen?
• Textuur: is het oppervlak glad of heeft het reliëf? Glanst het of is het mat? Krijgt u zin om het aan te raken?
• Beweging: blijft uw blik op één plek hangen of wordt hij van de ene kant naar de andere geleid? In een rechte lijn, diagonaal, in een cirkel?

Het is geen test. Het zijn alleen manieren om te vertragen en langer te kijken dan de paar seconden die we een afbeelding meestal gunnen.

Praat over wat u ziet

Samen met iemand anders naar een werk kijken is een goede manier om er meer in te ontdekken. Zeg hardop wat u ziet, ook al lijkt het weinig: “dit doet me aan de zee denken”, “hier lijkt licht te zijn”. U zult merken dat de ander andere dingen ziet, en dat geen van beiden het mis heeft. U hebt geen vakjargon nodig. Gewone woorden zijn genoeg, en vaak zijn die juist het treffendst.

Laat het werk met u meeveranderen

Een schilderij dat bij u thuis hangt, ziet u ’s ochtends en ’s avonds, op goede en op slechte dagen. Het is normaal dat wat u erin ziet verandert. Het kan gebeuren dat u na weken een vorm of een kleur opmerkt die er vanaf het begin al was. Dat is een van de mooiste dingen aan leven met originele kunst: een werk raakt nooit uitgekeken.

Blijft een van Karla’s werken in uw hoofd hangen, ga er dan naar terug, bekijk de details en stel het u voor aan uw eigen muur. De rest is aan u: iedereen is vrij om zijn eigen verhaal te vinden in wat zij schildert. U kunt de kunstenares beter leren kennen op Over Karla.